Een nieuwe bloedtest om scans te vermijden na schedeltrauma ?

In BelgiŽ zijn er jaarlijks ongeveer 26 000 schedeltraumaís, meestal gelukkig zonder veel erg. Maar uit voorzorg worden er zelfs bij de lichte hersenschuddingen toch vaak hersenscans genomen, om hersenletsel uit te sluiten. De overgrote meerderheid levert gelukkig een normaal resultaat op. Door een bloedtest kan dit dure onderzoek, dat de patiŽnt bovendien blootstelt aan een schadelijke straling, vermeden worden. Toch waarschuwt het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE): de test is enkel nuttig in heel specifieke omstandigheden.
Teveel CT-scans bij lichte hersenschuddingenIn BelgiŽ zijn er jaarlijks ongeveer 26 000 schedeltraumaís. Ze worden vooral veroorzaakt door val- en verkeersongelukken. De meerderheid van deze 26 000 gevallen zijn lichte hersenschuddingen, met een laag risico op hersenletsel (ongeveer 5 %).

Toch wordt er, zelfs na een lichte hersenschudding, vaak een hersenscan met een ct-scanner genomen, om zeker te zijn dat er geen hersenletsel is, want dit kan ernstige gevolgen hebben. Deze scan heeft twee grote nadelen: hij stelt de patiŽnt bloot aan een aanzienlijke straling en hij is duur. Bovendien is de uitkomst meestal negatief (dus geen letsel), want het risico op hersenletsel is hoe dan ook klein.

als de spoedartsen een hersenletsels konden uitsluiten met behulp van een betrouwbare test, zouden enkel de meest onzekere gevallen een scan hoeven te krijgen, en zou daardoor de bestraling van een groot aantal, vooral jonge, patiŽnten worden vermeden.

Een interessante bloedtestEen test die de S100B proteÔne opspoort lijkt hier interessant: de proteÔne bevindt zich normaal enkel in bepaalde zenuwweefsels van de hersenen. Bij een hersenletsel komt ze ook vrij in het bloed. als de test na een schedeltrauma geen verhoging van het proteÔnegehalte vaststelt, duidt dit erop dat er geen hersenletsel is.

Het KCE onderzocht alle gepubliceerde wetenschappelijke studies over deze veelbelovende test. Hij blijkt inderdaad een waardevolle tool te zijn om met quasi-zekerheid een hersenletsel na een licht schedeltrauma uit te sluiten, toch bij volwassenen. PatiŽnten met een negatieve test (dus zonder proteÔne S100B in het bloed) kunnen dan gerustgesteld naar huis terugkeren.

Enkel bij twijfelHet gebruik van de test is in de praktijk echter niet zo eenvoudig als het lijkt. Als hij systematisch zou worden uitgevoerd bij iedereen die zich op de spoeddiensten met een schedeltrauma aandient, zou hij niet zorgen voor een verbetering van de huidige situatie, en zelfs contraproductief kunnen zijn.

De test is eigenlijk alleen maar interessant als hij deel uitmaakt van een stapsgewijze aanpak. Deze begint met een gestandaardiseerde klinische evaluatie, gebaseerd op de symptomen van de patiŽnt (braken, geheugenverlies,Ö) en de omstandigheden van het trauma (bepaalde soorten klappen hebben meer impact dan andere). Daarmee kan al een hele groep patiŽnten worden bepaald bij wie verder onderzoek niet nodig is, omdat hun risico zo goed als onbestaand is. Bij de overblijvende patiŽnten kan vervolgens de S100 B test, af te nemen binnen de 6 uur na het trauma, gebruikt worden om na te gaan of ze al dan niet een ct-scan nodig hebben. Op die manier wordt de CT-scan enkel nog in een laatste fase uitgevoerd. Onder deze voorwaarden zal de test zorgen voor een daling van het aantal scans, zonder bijkomend risico.

Naleving van strikte criteriaoor een aantal groepen van patiŽnten leidt de test tot onvoldoende betrouwbare resultaten, en bij hen wordt deze test dan ook niet aanbevolen. Het gaat om patiŽnten met meerdere traumaís of met tekenen van schedelbreuk, kinderen en 65plussers, patiŽnten die bloedverdunners nemen en patiŽnten met symptomen die sowieso een actieve opvolging vereisen, wat ook het resultaat van de proteÔnetest is. Alleen als deze voorwaarden strikt worden opgevolgd kan deze test dan in aanmerking komen voor terugbetaling.
28 jan 2016 11u42
Bron: KCE
meer over
zie ook rubriek