PET-scan soms gevaarlijk voor patiënt

Er staan te veel PET-scanners in ons land. Zeven ervan zijn zelfs illegaal. Het overdreven gebruik van die dure technologie kan schadelijk zijn voor de patiënt.
Het rapport dat het Federaal Kenniscentrum Gezondheidszorg voor de federale minister van Volksgezondheid, Rudy Demotte (PS), opstelde over de PET-scanners, is zeer scherp. Ons land is wereldrecordhouder inzake PET-scanners. Dat is al jaren bekend. Optreden ertegen bleek politiek moeilijk te liggen. Daarom moest het Kenniscentrum de wetenschappelijke evidenties op papier zetten. Het pakte dat zo grondig aan dat de internationale collega's het rapport voortaan als richtinggevend voor hun adviezen zullen gebruiken.

De PET-scanners zijn zeer dure ,,doorlichtingsapparaten'' die gebruik maken van licht radioactieve stoffen. De doeltreffendheid van hun diagnoses is maar bewezen voor een beperkt aantal kankers. Ze worden in ons land voor veel meer diagnoses gebruikt. Veel artsen en ook patiënten ,,hebben toch graag ook een PET-scan'', om een ander onderzoek te bevestigen, of om te weten ,,of er toch niet iets is''.

De jongste tijd gaat ook het gerucht dat de PET-scanner behulpzaam kan zijn bij de diagnose van de ziekte van alzheimer maar ook dat is niet bewezen. Het kenniscentrum gaat ervan uit dat dure technologie alleen massaal mag gebruikt worden als bewezen is dat ze waarde heeft.

Het veelvuldig gebruik van die scanners kost niet alleen veel zonder dat het de diagnoses verbetert, soms is het zelfs nadelig voor de patiënt, zegt het centrum: als de scan onterecht doet denken dat een kanker er niet is of er wel is.

Volgens de berekeningen van het kenniscentrum volstaan strikt wetenschappelijk gezien, 3 PET-scanners voor een bevolking van 10 miljoen inwoners. Met goede wil kan men desnoods ook nog verantwoorden dat er 10 staan, als men ze ruimer gebruikt.

Feitelijk heeft de overheid beslist dat er 13 mogen zijn in België. Ze financiert die ook volledig (aankoopprijs: + 250.00 euro). Dat is onverantwoord veel, maar als er veel wetenschappelijk onderzoek mee gebeurt, en men belang hecht aan een goede spreiding over het land, is voor dat aantal ook nog een verantwoording te vinden, zegt het kenniscentrum. Het merkt op dat ze echter niet goed gespreid zijn - ze staan vooral in Brussel en in Wallonië - en dat er maar weinig wetenschappelijk onderzoek mee gebeurt.

Naast de 13 legale, staan er ook 7 illegale PET-scanners - 1 in Vlaanderen, in Aalst - die ook maar tersluiks betaald worden met geld van de ziekteverzekering (het ziekenhuis rekent dan prestaties van een ander soort scanner aan).

De federale minister van Volksgezondheid, Rudy Demotte (PS) zegt dat het rapport hem sterkt in zijn beslissing om de 7 illegale scanners te bannen. Volgens hem moesten de deelstaten die doen verdwijnen, maar lieten ze dat na. De minister zegt dat de recente gezondheidswet hem de wettelijke basis geeft boetes op te leggen aan ziekenhuizen en artsen die met die illegale toestellen werken. Wellicht kan hij in januari boetes opleggen. Het koninklijk besluit daarover ligt nog bij de Raad van State.

De minister kende de andere conclusies nog niet. Of hij gaat werken aan een betere spreiding van de 13 legale scanners, is nog niet bekend.
08 nov 2005
meer over
zie ook rubriek