Palliatieve zorg moet in hogere versnelling

Het beleid voor de uitbouw van de palliatieve zorg is stilgevallen. Er is dringend twintig miljoen euro extra nodig. Dat zegt professor Wim Distelmans, de goeroe van de palliatieve zorg in Vlaanderen.
Een tijd lang liep België voorop in Europa voor de uitbouw van de stervensbegeleiding of palliatieve zorg. Sinds enkele jaren is de dynamiek stilgevallen. Nu zitten we weer achteraan in het peloton, zegt professor Distelmans (vub).

Structuren zijn er wellicht genoeg, zo blijkt ook uit het rapport van de Evaluatiecel palliatieve Zorg die de federale overheid oprichtte. Er zijn palliatieve supportteams in de ziekenhuizen, begeleidingsequipes voor de palliatieve thuiszorg, er zijn dagcentra, er is de palliatieve zorg in de rusthuizen en er zijn subsidies voor de federaties palliatieve zorg. ,,Maar geen van die kanalen krijgt voldoende steun.''

,,Meer zelfs, voor ze op dreef gekomen zijn, wordt al gekeken of ze wel genoeg resultaten boeken en wordt de kraan al dicht gedraaid. Dat is het geval voor de palliatieve dagcentra: voor goed en wel geweten is dat ze bestaan, beslist de federale regering dat ze niet genoeg renderen'', zegt Distelmans. De palliatieve dagcentra bestaan vooral in Vlaanderen, nauwelijks in Wallonië.

,,75 procent van de Belgen wil liefst thuis sterven, maar amper aan een kwart wordt dit gegund. In Nederland kunnen twee mensen op de drie thuis sterven. Het kan dus: als de structuren en de mentaliteit veranderen.'' Volgens Distelmans - en het rapport van de Evaluatiecel bevestigt dat - worden in ziekenhuizen nog heel veel nodeloze behandelingen gegeven aan stervende mensen.

Die behandelingen zijn niet alleen zinloos, ,,ze ontnemen de patiënt ook de rust en de tijd voor de contacten met de familie en de geliefden die hij in die dagen nog zou kunnen hebben''.

De gemiddelde kostprijs voor de gemeenschap van zo'n laatste ziekenhuisopname vóór het overlijden, bedraagt pakweg 12.000 euro. ,,als we erin slagen 10.000 van de 100.000 overlijdens die jaarlijks plaatshebben in België, te verplaatsen naar daar waar de mensen willen overlijden, thuis dus, dan komt er meteen 120 miljoen euro vrij'', zo rekent Distelmans voor.

Hij zegt dat de palliatieve teams in de ziekenhuizen niet sterk genoeg staan om in te gaan tegen de therapeutische hardnekkigheid die in de normale dynamiek ligt van ziekenhuis en ziekenhuisartsen. De patiënt toch nog maar even behandelen: je weet maar nooit.

Een van de maatregelen die hij vraagt, is dus de versterking van die teams in de ziekenhuizen. Dat kost 8,5 miljoen euro.

Voor de versterking van de palliatieve zorg in de rusthuizen, is 7,5 miljoen euro extra nodig.

Het behoud van de palliatieve dagcentra vergt 1,25 miljoen euro. ,,Kleine bedragen in vergelijking met die 120 miljoen euro'', zegt Distelmans.

,,Een derde van de Vlamingen krijgt vroeg of laat kanker. Een kwart van de Vlamingen zal overlijden aan kanker. 80 procent van hen heeft nood aan professionele pijnbestrijding, psychische en sociale opvang en spirituele omkadering. Daarvoor is er nauwelijks geld. Als ze onnodig behandeld worden, stroomt het geld wel.''
20 sep 2005
meer over
zie ook rubriek