Bijna de helft van de geneesmiddelen die tussen 1997 en 2002 op de Belgische markt kwamen, hebben geen therapeutische meerwaarde ten opzichte van bestaande medicijnen. Toch worden de nieuwe en vaak veel duurdere medicijnen massaal opgenomen in de geneesmiddelenformularia die het voorschrijfgedrag in ziekenhuizen bepalen. Die praktijk kost de ziekteverzekering handenvol geld. Dat blijkt uit een onderzoek uitgevoerd door de federale overheidsdienst Volksgezondheid dat De Morgen kon inkijken.
Wie bepaalt welke geneesmiddelen patiënten in ziekenhuizen slikken? SP.A-voorzitter Steve Stevaert gooide vorige week de knuppel in het hoenderhok door te wijzen op de soms forse kortingen die farmaceutische firma's aanbieden om het voorschrijfgedrag in ziekenhuizen te kopen. De ziekenhuizen factureren de volle prijs aan de ziekteverzekering en strijken zo de winst op. Volgens Stevaert heeft die situatie een pervers neveneffect: hoe meer geneesmiddelen voorgeschreven worden, hoe meer winst de ziekenhuizen maken.
Het geneesmiddelenbeleid in de ziekenhuizen wordt uitgetekend door de zogenaamde Medisch Farmaceutische Comités (MFC). De federale overheidsdienst Volksgezondheid stuurde in 2003 een enquête naar alle Belgische ziekenhuizen. Daarin werd gepeild naar de werking van de MFC's en naar de kwaliteit van de gehanteerde geneesmiddelenformularia. De wetgever beschrijft zo'n formularium als een "verplichte lijst van geneesmiddelen, gekozen op overwogen en economisch verantwoorde wijze, die permanent beschikbaar is teneinde aan de diagnostische en therapeutische behoeften te kunnen voldoen".
De onderzoekers stelden een ideaal geneesmiddelenformularium samen waarbij rekening werd gehouden met alle vereisten waaraan het moet voldoen. Dat ideaal formularium staat voor 100 op 100. Vergeleken daarmee scoren de bestaande formularia extreem slecht. Gemiddeld halen ze 14,5 op 100. Geen enkel van de onderzochte formularia haalde 50 op 100. "Men kan besluiten dat de Belgische formularia niet beantwoorden aan het begrip 'therapeutische formularia'", is de pijnlijke conclusie van de onderzoekers
Ook de keuze van de gebruikte geneesmiddelen is opmerkelijk. Bijkomend onderzoek moet volledige klaarheid brengen, maar uit een studie van de manier waarop nieuwe geneesmiddelen hun opwachting maken in de formularia blijkt dat een rationeel economisch voorschrijfbeleid een illusie is in de meeste Belgische ziekenhuizen. Een evaluatie van de nieuwe geneesmiddelen die tussen 1997 en 2002 op de Belgische markt kwamen, toont aan dat 43 procent van die medicijnen geen enkele therapeutische meerwaarde bieden.
Toch vinden die, vaak veel duurdere, geneesmiddelen opmerkelijk vlot hun weg naar het geneesmiddelenformularium. "Bij de toptien van aanvragen voor opname van geneesmiddelen in het formularium zitten vijf geneesmiddelen die geen therapeutische meerwaarde hebben", stellen de onderzoekers vast. Het gaat om minstens vijf op de tien want "voor de vijf andere geneesmiddelen is geen evaluatie beschikbaar". De geneesmiddelen zijn "daarenboven duurder in vergelijking met het bestaande alternatief. Toch blijkt dat de aanvraag voor die geneesmiddelen in de meeste gevallen positief wordt beantwoord."
Het geneesmiddelenbeleid in de ziekenhuizen wordt uitgetekend door de zogenaamde Medisch Farmaceutische Comités (MFC). De federale overheidsdienst Volksgezondheid stuurde in 2003 een enquête naar alle Belgische ziekenhuizen. Daarin werd gepeild naar de werking van de MFC's en naar de kwaliteit van de gehanteerde geneesmiddelenformularia. De wetgever beschrijft zo'n formularium als een "verplichte lijst van geneesmiddelen, gekozen op overwogen en economisch verantwoorde wijze, die permanent beschikbaar is teneinde aan de diagnostische en therapeutische behoeften te kunnen voldoen".
De onderzoekers stelden een ideaal geneesmiddelenformularium samen waarbij rekening werd gehouden met alle vereisten waaraan het moet voldoen. Dat ideaal formularium staat voor 100 op 100. Vergeleken daarmee scoren de bestaande formularia extreem slecht. Gemiddeld halen ze 14,5 op 100. Geen enkel van de onderzochte formularia haalde 50 op 100. "Men kan besluiten dat de Belgische formularia niet beantwoorden aan het begrip 'therapeutische formularia'", is de pijnlijke conclusie van de onderzoekers
Ook de keuze van de gebruikte geneesmiddelen is opmerkelijk. Bijkomend onderzoek moet volledige klaarheid brengen, maar uit een studie van de manier waarop nieuwe geneesmiddelen hun opwachting maken in de formularia blijkt dat een rationeel economisch voorschrijfbeleid een illusie is in de meeste Belgische ziekenhuizen. Een evaluatie van de nieuwe geneesmiddelen die tussen 1997 en 2002 op de Belgische markt kwamen, toont aan dat 43 procent van die medicijnen geen enkele therapeutische meerwaarde bieden.
Toch vinden die, vaak veel duurdere, geneesmiddelen opmerkelijk vlot hun weg naar het geneesmiddelenformularium. "Bij de toptien van aanvragen voor opname van geneesmiddelen in het formularium zitten vijf geneesmiddelen die geen therapeutische meerwaarde hebben", stellen de onderzoekers vast. Het gaat om minstens vijf op de tien want "voor de vijf andere geneesmiddelen is geen evaluatie beschikbaar". De geneesmiddelen zijn "daarenboven duurder in vergelijking met het bestaande alternatief. Toch blijkt dat de aanvraag voor die geneesmiddelen in de meeste gevallen positief wordt beantwoord."
