Griepvaccin redt geen levens

Wie zich laat vaccineren tegen de griep, halveert zijn kans om aan de ziekte te overlijden. Beweren vaccinproducenten. Maar uit een Amerikaanse studie blijkt dat het nut van griepvaccinatie fel wordt overschat.
In de Archives of Internal Medicine rapporteren epidemiologen van het Amerikaanse National Institute of Allergy and Infectious Diseases dat Amerikaanse campagnes om vijfenzestigplussers tegen griep in te enten de voorbije dertig jaar geen levens hebben gered. Hoewel het aantal oudere Amerikanen dat een griepprik haalt in die periode is gestegen van 20 procent voor 1980 tot 65 procent in 2001, nam de wintersterfte onder bejaarden volgens overlijdensstatistieken niet af. Onderzoekster Lone Simonsen geeft toe dat de impact van griep op de sterfte tijdens de wintermaanden moeilijk is te meten, omdat de infectie meestal is geweken vooraleer complicaties als longontsteking hun intrede doen. Het zijn die complicaties die een bejaarde het graf in helpen, niet de griep zelf. ,,Maar onze resultaten vallen gewoonweg op geen enkele manier te rijmen met een levensreddende werking van griepvaccinatie.''

Volgens Simonsen komt dat deels doordat hele zwakke oudjes, die sowieso al minder kans maken om de winter te overleven, vaak ook minder geneigd zijn om een vaccin te halen. Dat doen wél de sterkere bejaarden, die vanzelf al minder risico lopen om door griep te overlijden. Daarnaast speelt het feit dat griepvaccinatie niet altijd goed aanslaat bij oude mensen, net zo min als bij jonge kinderen overigens. Vaccins werken het best bij kerngezonde jonge mensen, die ze het minst nodig hebben.

,,De boodschap is niet dat oudere mensen voortaan geen griepprik meer moeten halen'', zegt Simonsen , ,,wél dat de overheid op zoek moet naar betere manieren om hen tegen griep te beschermen.'' Dat kan volgens Simonsen door betere vaccins te ontwerpen - en door ook kinderen te vaccineren. Zij zijn de voornaamste verspreiders van het griepvirus, omdat ze op school of in de crèche makkelijk besmet raken. In het American Journal of Epidemiology rekent Simonsens collega Ira Longini van de universiteit van Emory in Atlanta voor dat als alle kinderen van vijf tot achttien elk jaar tegen de griep zouden worden gevaccineerd, de overdracht van het virus op oudere mensen spectaculair zou dalen.

In België overlijden elk jaar zo'n 1.500 mensen, vooral ouderen, aan de complicaties van griep. Ook hier worden bejaarden elk najaar gepusht om zich te laten inenten. De Hoge Gezondheidsraad van België beraadt zich nog over de vraag of ook vaccinatie van kinderen zinvol kan zijn.
18 feb 2005
meer over
zie ook rubriek