Osteopathie en chiropraxie: werkzaamheid alleen bewezen bij nek- en lage rugpijn, toch is 90% van de patiŽnten tevreden

Meer dan 1 op 3 Belgen raadpleegt minstens 1 keer in zijn leven een chiropractor, homeopaat, acupuncturist of osteopaat. In het kader van de verdere uitvoering van de wet Colla vroeg de minister van Volksgezondheid het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) een stand van zaken op te maken van deze populaire niet-conventionele geneeswijzen. Dit zorgde voor een Belgische primeur: in dit eerste rapport bestudeerde het KCE osteopathie en chiropraxie tegelijkertijd vanuit een wetenschappelijke,sociologische, juridische en organisatorische invalshoek.
Het afgelopen jaar bezocht 7% van de volwassen Belgen een osteopaat en 2% een chiropractor, vooral voor spier Ėen gewrichtsklachten. Bijna 9 op 10 van de ondervraagde bezoekers blijkt tevreden te zijn over de verstrekte zorgen. Toch is alleen voor lage rug- of nekpijn wetenschappelijk bewezen dat de manipulaties de pijn kunnen verlichten. Bovendien is er, vooral bij manipulaties van de hals, een risico op ernstige complicaties. Het KCE pleit voor een strikte controle van de opleidingen en een registratie van complicaties.

1000 osteopaten en 110 chiropractors, vooral voor spieren en gewrichten
Er zijn in BelgiŽ ongeveer 1000 osteopaten en 110 chiropractors, die lid zijn van een beroepsvereniging. De meerderheid (bijna 60% van de osteopaten en bijna 80% van de chiropractors) is gevestigd in Vlaanderen.

Het afgelopen jaar bezocht 7% van de volwassen Belgen een osteopaat en 2% een chiropractor, vooral voor spier- en gewrichtsklachten. Osteopaten behandelen ook huilbabyís en babyís met refluxproblemen. De patiŽnten gebruiken de niet-conventionele therapie vaak als aanvulling op hun klassieke behandeling, voornamelijk op basis van mond-tot-mond reclame.

Werking alleen bewezen voor verlichting van lage rugĖ of nekpijn
Het kleine aantal betrouwbare wetenschappelijke studies toont aan dat chiropraxie en osteopathie alleen lage rugĖ of nekpijn verlichten. Voor andere klachten, zoals chronische vermoeidheid, astma of reflux bij babyís is niet bewezen dat de therapieŽn werken. Daarom beveelt het KCE hun terugbetaling door de ziekteverzekering niet aan.

Toch blijkt bijna 9 op 10 van de ondervraagden vertrouwen te hebben in zijn therapeut en tevreden te zijn over de verstrekte zorgen. De gebruikers van chiropraxie waarderen ook dat ze vaak snel worden geholpen.

Risicoís
Na de behandeling doen zich vaak (30 tot 60% van de gevallen) milde, ongewenste neveneffecten zoals hoofdpijn of een tijdelijke verergering van de pijn voor. Er is ook risico op zware, en zelfs levensbedreigende complicaties, vooral bij manipulaties van de hals. Hoe vaak deze ernstige incidenten voorkomen konden de onderzoekers niet achterhalen. Het KCE beveelt aan om alle complicaties te registreren.

Als men zich beperkt tot een niet-conventionele therapeut is er ook het risico dat bij een ernstig probleem de diagnose niet of laat wordt gesteld, en dat de klassieke medische behandeling niet of laat wordt opgestart.

Opleidingen niet officieel gecontroleerd
De meeste mensen blijken niet goed het onderscheid te kennen tussen osteopathie en chiropraxie. Ook wordt vaak ten onrechte gedacht dat de therapeuten artsen' style='color:#00896e;border-bottom:1px dotted #00896e;'>artsen zijn. De grote meerderheid van de osteopaten (83%) heeft een basisopleiding als kinesitherapeut, terwijl meer dan de helft van de chiropractors (56%) alleen een opleiding in de chiropraxie volgde. In BelgiŽ zijn er verschillende opleidingen voor osteopathie, waaronder sinds kort ook een universitaire. Kandidaat chiropractors moeten voor een opleiding naar het buitenland.

Geen enkele opleiding wordt gecontroleerd door een officiŽle Belgische instantie. In het belang van de veiligheid van de patiŽnten beveelt het KCE een controle en de erkenning van de opleidingen aan. Daarnaast zou de titel van osteopaat en chiropractor moeten worden gereglementeerd, zodat er geen verwarring meer is met de titel van dokter in de geneeskunde.

Wet Colla om patiŽnt te beschermen nog niet uitgevoerd
De Belgische wetgeving voorziet dat alleen artsen een diagnose mogen stellen en een behandeling opstarten. Osteopaten en chiropractors die geen arts zijn werken dus in een schemerzone, want de wet Colla, afgekondigd in 1999, werd nog steeds niet uitgevoerd. In afwachting hebben de patiŽnten geen officiŽle garantie op kwaliteit en veiligheid. In november 2010 erkenden Kamer en Senaat nog een aantal beroepsorganisaties van alternatieve geneeskunde. Deze versnelde procedure gebeurde omdat de overheid een maandelijkse dwangsom van 5.000 Ä moet betalen.

De wet Colla voorziet een dubbele registratie: een van de niet-conventionele geneeswijzen en een van elke therapeut. Het KCE beveelt aan om alleen therapeuten, die een erkende vorming hebben gevolgd, te registreren. Hun registratie zou niet mogen afhangen van het lidmaatschap van een beroepsvereniging.
13 jan 2011 23u42
Bron: KCE
zie ook rubriek